Uyuşturucu Dosyalarında HTS Kayıtları Delil Olur mu? TCK 191–188 Ayrımında Tek Başına Mahkûmiyet İçin Yeterli midir?

HTS Kaydı Nedir?

HTS (Historical Traffic Search) kayıtları, bir telefon hattının belirli tarih aralığında hangi numaralarla, ne zaman ve hangi baz istasyonundan iletişim kurduğunu gösteren teknik kayıtlardır. Bu kayıtlar; arama, SMS ve sinyal bilgilerini içerir ancak görüşme içeriğini kapsamaz.

Bu veriler aynı zamanda baz istasyonu verilerini de içerdiğinden, hattın yaklaşık konum bilgisi hakkında teknik çıkarım yapılmasına imkân tanıyabilir.

HTS kaydı nedir sorusuna verilecek en net cevap şudur: HTS, bir telefon hattının kimlerle ve ne zaman iletişim kurduğunu gösteren teknik trafik verisidir; ancak iletişimin içeriğini ortaya koymaz.

Ceza soruşturmalarında HTS kayıtları, özellikle uyuşturucu madde suçlarında “irtibat yoğunluğu” ve “süreklilik” iddialarının ispatında sıkça başvurulan bir delil türüdür.

Ancak burada kritik nokta şudur:
HTS kayıtları yalnızca iletişimin varlığını gösterir; iletişimin içeriğini değil.

Uyuşturucu Dosyalarında HTS Kayıtları Nasıl Kullanılır?

Uyuşturucu ticareti iddiasıyla yürütülen soruşturmalarda HTS kayıtları genellikle şu amaçlarla kullanılır:

• Şüpheliler arasında yoğun iletişim trafiği bulunduğunu göstermek

• Ele geçirilen maddeyle bağlantılı olduğu iddia edilen kişilerle irtibat kurulduğunu ortaya koymak

• Süreklilik ve organizasyon iddiasını desteklemek

Özellikle TCK m.188 kapsamında ticaret suçlaması yöneltilen dosyalarda, HTS kayıtları çoğu zaman “örgütlü veya sistematik faaliyet” göstergesi olarak yorumlanmaktadır.

Ancak unutulmamalıdır ki, yoğun iletişim tek başına ticaret kastını ispatlamaz.

HTS Kayıtları Tek Başına Ticaret Suçunu İspatlar mı?

Ceza hukukunda temel ilke şudur:
Mahkûmiyet için her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil gerekir.

HTS kayıtları:

• Görüşme içeriğini göstermez.

• İletişimin neden yapıldığını ortaya koymaz.

• Maddi menfaat ilişkisini doğrudan kanıtlamaz.

Bu nedenle HTS kayıtlarının tek başına uyuşturucu madde ticareti suçunu ispatlaması mümkün değildir. Uygulamada bu kayıtlar çoğu zaman tek başına değil, destekleyici delil niteliğinde kabul edilmektedir.

HTS verileri;

• Ele geçirilen maddenin miktarı,

• Paketleme şekli,

• Para transferi kayıtları,

• Dijital yazışmalar

gibi diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde anlam kazanmaktadır.

Ele geçirilen uyuşturucu madde miktarının suç vasfına etkisi, özellikle TCK m.191 ile TCK m.188 ayrımında çoğu dosyada belirleyici olmaktadır.

TCK 191 – TCK 188 Ayrımında HTS’nin Rolü

Uyuşturucu dosyalarında en kritik mesele, fiilin kullanmak için bulundurma (TCK m.191) mı yoksa ticaret (TCK m.188) mi olduğudur. TCK m.191 ile TCK m.188 arasındaki ayrımın uygulamadaki sonuçları, suç vasfının belirlenmesinde belirleyici rol oynamaktadır.

HTS kayıtları bu ayrımda genellikle şu şekilde yorumlanmaktadır:

• Sınırlı ve tekil iletişim → kullanım lehine

• Süreklilik arz eden yoğun irtibat → ticaret lehine

Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, iletişimin niteliğinin belirlenmesidir. Kişiler arasındaki görüşmelerin arkadaşlık, akrabalık veya sosyal ilişki kapsamında olup olmadığı araştırılmadan salt arama sayısına dayanılarak ticaret kastı çıkarılması, suç vasfının geniş yorumlanması riskini doğurmaktadır.

Bu noktada dijital yazışmaların değerlendirilmesi de önem kazanmaktadır. WhatsApp mesajlarının uyuşturucu dosyalarında delil niteliği ve tek başına mahkûmiyet için yeterli olup olmadığı, uygulamada sıkça tartışılmaktadır.

HTS Kayıtları ve Masumiyet Karinesi

HTS kayıtlarının yoğunluğu, şüpheli üzerinde ciddi bir baskı oluşturabilmektedir. Ancak iletişim trafiği ile suç faaliyeti arasında doğrudan nedensellik kurulmadan mahkûmiyet kararı verilmesi, masumiyet karinesi ve şüpheden sanık yararlanır ilkesiyle bağdaşmaz.

Ceza muhakemesinde delillerin birlikte ve bütüncül değerlendirilmesi esastır. HTS kayıtları, tek başına değil; diğer somut maddi delillerle desteklendiği ölçüde hukuki değer taşır.

Sonuç

Uyuşturucu dosyalarında HTS kayıtları delil olarak kullanılabilir. Ancak bu kayıtlar:

• Görüşme içeriğini göstermez,

• Maddi menfaat ilişkisini ortaya koymaz,

• Tek başına ticaret kastını ispatlamaz.

HTS verileri ancak diğer somut delillerle birlikte değerlendirildiğinde anlam kazanır. Aksi hâlde yalnızca iletişim yoğunluğuna dayanılarak TCK m.188 kapsamında mahkûmiyet kurulması, suç vasfının genişletilmesi sonucunu doğurabilir.

Bu nedenle HTS kayıtları, uyuşturucu madde ticareti suçunda tek başına mahkûmiyet için yeterli bir delil değildir. Suç vasfının belirlenmesinde HTS verilerinin diğer somut delillerle birlikte ve ölçülülük ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi zorunludur.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

HTS kaydı tek başına uyuşturucu ticareti suçunu ispatlar mı?

Hayır. HTS kayıtları yalnızca iletişimin varlığını gösterir; görüşme içeriğini ortaya koymaz. Bu nedenle tek başına uyuşturucu madde ticareti suçunun ispatı için yeterli değildir. Mahkûmiyet için somut ve kesin deliller gereklidir.

HTS kayıtlarında çok sayıda arama olması ticaret anlamına gelir mi?

Hayır. İletişim yoğunluğu tek başına ticaret kastını göstermez. Aramaların nedeni, taraflar arasındaki ilişki ve dosyadaki diğer deliller birlikte değerlendirilmelidir.

HTS ile WhatsApp mesajları aynı şey midir?

Hayır. HTS kayıtları yalnızca arama ve sinyal bilgilerini içerir. WhatsApp mesajları ise içerik barındırır ve dijital yazışma delili niteliği taşır. Ancak WhatsApp yazışmaları da tek başına mahkûmiyet için yeterli olmayabilir.

HTS kayıtları TCK 191 ile TCK 188 ayrımında belirleyici midir?

HTS kayıtları suç vasfının belirlenmesinde destekleyici rol oynayabilir. Ancak kullanım (TCK 191) ile ticaret (TCK 188) ayrımında tek başına belirleyici kabul edilmesi hukuki güvenlik ilkesi açısından sorun yaratabilir.

HTS kayıtlarına dayanılarak tutuklama kararı verilebilir mi?

Uygulamada HTS kayıtları tutuklama gerekçesi olarak kullanılabilmektedir. Ancak tek başına iletişim yoğunluğu, kuvvetli suç şüphesi için yeterli kabul edilmemelidir; diğer somut delillerle birlikte değerlendirme yapılması gerekir.

Av. Mehmet Buğra ANIL

İstanbul Barosu

Bu yazı yalnızca bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Somut olayların özellikleri farklılık gösterebileceğinden, burada yer alan değerlendirmeler her dosya bakımından bağlayıcı değildir. Hukuki destek gerektiren durumlarda profesyonel danışmanlık alınması önemlidir.