Uyuşturucu Dosyasında Paketleme ve Üzerinde Para Çıkması Ticaret Sayılır mı?

Giriş

Uyuşturucu madde suçlarında en sık karşılaşılan durumlardan biri, ele geçirilen maddenin birden fazla küçük paket hâlinde bulunması veya kişinin üzerinde nakit para çıkmasıdır. Uygulamada bu iki unsur çoğu zaman otomatik biçimde “ticaret” göstergesi olarak değerlendirilmekte; dosya doğrudan TCK m.188 kapsamında ele alınabilmektedir.

Uyuşturucu madde suçlarında kullanım ile ticaret arasındaki temel ayrım, TCK 191 ile TCK 188 arasındaki hukuki farkın doğru değerlendirilmesini gerektirir.

Peki gerçekten paketleme veya üzerinde para bulunması tek başına uyuşturucu ticareti anlamına gelir mi?

Kısa cevap: Hayır.
Ancak bu unsurlar, dosyanın bütünlüğü içinde değerlendirildiğinde farklı sonuçlar doğurabilir.

Paketleme Tek Başına Ticaret Delili midir?

Uyuşturucu maddenin birden fazla küçük paket hâlinde bulunması, uygulamada ticaret kastına işaret eden bir emare olarak kabul edilmektedir. Özellikle satışa hazır küçük gramajlı paketler, soruşturma makamlarınca dağıtım amacıyla bulundurma şeklinde yorumlanabilmektedir.

Ancak hukuken şu husus açıktır:

Paketleme, tek başına ticaret suçunu ispatlamaz.

Paketlemenin değerlendirilmesinde şu sorular önemlidir:

• Paketler eşit gramajda mı?

• Satışa hazır şekilde mi hazırlanmış?

• Yanında hassas terazi, müşteri listesi veya başka deliller var mı?

• Maddi kazanç ilişkisi somutlaştırılmış mı?

Bu unsurlar olmadan yalnızca “birden fazla paket var” gerekçesiyle TCK m.188 uygulanması, suç vasfının geniş yorumlanması riskini doğurur.

Özellikle ele geçirilen uyuşturucu madde miktarının suç vasfına etkisi, paketleme ile birlikte değerlendirilmelidir.

Üzerinde Para Çıkması Ticaret Sayılır mı?

Bir kişinin üzerinde nakit para bulunması da uygulamada sıkça ticaret göstergesi olarak ileri sürülmektedir. Özellikle para miktarının yüksek olması, ticari faaliyet iddiasını destekleyen unsur olarak dosyaya yansıtılabilmektedir.

Ancak şu unutulmamalıdır:

Kişinin üzerinde para bulunması, tek başına uyuşturucu ticareti suçunu göstermez.

Değerlendirilmesi gereken hususlar şunlardır:

• Paranın kaynağı nedir?

• Günlük kazanç veya maaş olabilir mi?

• Para ile uyuşturucu arasında somut bağlantı kurulmuş mu?

• Bu bağlantının kurulmasında çoğu zaman HTS kayıtları ve iletişim trafiği verileri de dosyaya yansımaktadır.

• Seri numarası takibi, para alışverişine dair tanık veya dijital kayıt var mı?

Bu sorular cevaplanmadan yalnızca para bulunmasına dayanılarak ticaret kastı kabul edilmesi, ispat yükü bakımından sorunludur.

Paketleme, Miktar ve Diğer Deliller Birlikte Nasıl Değerlendirilir?

Uyuşturucu dosyalarında suç vasfı belirlenirken hiçbir unsur tek başına ele alınmamalıdır. Paketleme ve para bulgusu;

• Ele geçirilen uyuşturucu madde miktarı,

• HTS kayıtları ve iletişim trafiği,

• WhatsApp yazışmaları,

• Maddi kazanç ilişkisi,

• Süreklilik ve organizasyon unsuru

ile birlikte değerlendirilmelidir.

Uyuşturucu madde miktarının suçun niteliğine etkisi ayrıca önem taşır. Düşük miktarda ele geçirilen madde, yalnızca paketleme nedeniyle ticaret olarak nitelendirilemez.

Benzer şekilde, HTS kayıtları veya WhatsApp mesajları da tek başına ticaret suçunu ispatlamaz. Tüm delillerin birlikte ve somut biçimde değerlendirilmesi gerekir.

TCK 191 – TCK 188 Ayrımında Bu Unsurların Önemi

Uyuşturucu dosyalarında temel mesele, fiilin kullanmak için bulundurma (TCK m.191) mı yoksa ticaret (TCK m.188) mi olduğudur.

Paketleme ve para bulgusu, ticaret kastına ilişkin emare olabilir. Ancak emare ile kesin delil aynı şey değildir.

Suç vasfının hatalı belirlenmesi:

• Ağır ceza mahkemesinde yargılanma,

• Yüksek alt sınır,

• Tutuklama riskinin artması

gibi ciddi sonuçlar doğurur.

Bu nedenle paketleme ve para unsuru, otomatik biçimde ticaret olarak yorumlanmamalı; dosyanın bütünlüğü içinde değerlendirilmelidir.

Sonuç

Uyuşturucu dosyasında maddenin birden fazla paket hâlinde bulunması veya kişinin üzerinde para çıkması, tek başına ticaret suçunu ispatlamaz.

Bu unsurlar, ancak:

• Miktar,

• İletişim kayıtları,

• Dijital yazışmalar,

• Maddi kazanç ilişkisi

gibi diğer somut delillerle birlikte değerlendirildiğinde anlam kazanır.

Aksi hâlde, yalnızca paketleme veya para bulunmasına dayanılarak TCK m.188 kapsamında işlem yapılması, suç vasfının genişletilmesi sonucunu doğurabilir.

Bu nedenle TCK 191 ile TCK 188 ayrımının doğru kurulması, tüm delillerin birlikte ve ölçülü değerlendirilmesini zorunlu kılar.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Uyuşturucu maddenin paketlenmiş olması ticaret anlamına gelir mi?

Hayır. Uyuşturucu maddenin birden fazla küçük paket hâlinde bulunması tek başına ticaret suçunu ispatlamaz. Paketleme, ancak diğer somut delillerle birlikte değerlendirildiğinde ticaret kastına ilişkin emare sayılabilir.

2. Üzerimde para çıkması uyuşturucu ticareti sayılır mı?

Hayır. Kişinin üzerinde nakit para bulunması tek başına uyuşturucu ticareti suçunu göstermez. Paranın kaynağı, miktarı ve uyuşturucu ile somut bağlantısı araştırılmadan ticaret kastı kabul edilemez.

3. Paketleme ile birlikte az miktar madde bulunursa yine de ticaret sayılır mı?

Az miktarda uyuşturucu madde bulunması, tek başına ticaret suçuna yeterli değildir. Paketleme unsuru da tek başına belirleyici kabul edilemez. Suç vasfı, miktar ve diğer deliller birlikte değerlendirilerek belirlenir.

4. Paketleme ve para bulunması tutuklama sebebi midir?

Uygulamada bu unsurlar tutuklama gerekçesi olarak ileri sürülebilmektedir. Ancak yalnızca paketleme veya para bulunması, tek başına kuvvetli suç şüphesi için yeterli kabul edilmemelidir. Tutuklama kararı ölçülülük ilkesi çerçevesinde verilmelidir.

5. TCK 191 ile TCK 188 ayrımında en önemli kriter nedir?

En önemli kriter ticaret kastıdır. Ticaret kastı ise yalnızca miktar, paketleme veya para unsuruna indirgenemez; dosyanın bütünündeki somut delillerle ortaya konulmalıdır.

Av. Mehmet Buğra Anıl

İstanbul Barosu

Bu yazıda yer alan açıklamalar, uyuşturucu madde suçlarına ilişkin genel hukuki çerçeve ve uygulama pratiği hakkında bilgilendirme amacı taşımaktadır. Her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, burada yer verilen değerlendirmeler hukuki danışmanlık niteliği taşımaz ve her dosya bakımından aynı sonucu doğurmayabilir. Uyuşturucu madde suçlarına ilişkin somut bir durumla karşılaşılması hâlinde, dosya içeriği özelinde değerlendirme yapılabilmesi için uzman bir ceza hukuku avukatından profesyonel hukuki destek alınması önemlidir.